Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne wydało w 2014 r. sześć książek autorstwa Thomasa B. Brazeltona i Joshuy D. Sparrowa, dedykowanych debiutującym rodzicom. Jest to seria krótkich poradników, omawiających kilka ważnych wyzwań, przed jakimi będą stali rodzice w pierwszych latach życia swojego dziecka.


Metoda Brazeltona (The Brazelton Way), czyli rozumieć swoje dziecko!

Thomas B. Brazelton, jeden z czołowych autorytetów w zakresie pediatrii,  jest autorem ponad 30 książek i 200 artykułów o rozwoju dziecka i rodzicielstwie. Wspólnie z psychiatrą dziecięcym, doktorem Joshuą D. Sparrowem, w latach 2003-2004 przygotował serię krótkich poradników, opublikowanych pod wspólnym podtytułem ?The Brazelton Way?. Dzięki Gdańskiemu Wydawnictwu Psychologicznemu także polscy rodzice mogą skorzystać ze skutecznych metod, sprawdzonych w ciągu ostatnich trzech dekad przez tysiące rodziców w Wielkiej Brytanii i USA.

Teoretyczną podstawą metody Brazeltona jest stworzona przez autora w latach 60. XX wieku Behawioralna Skala Oceny Noworodka - The Neonatonal Behavioural Assesment Scale (NBAS), ukazująca umiejętności oraz zdolności komunikacyjne dziecka od pierwszych chwil po narodzinach. Arkusz badawczy, składający się z obserwacji i oceny 28 czynników behawioralnych oraz 18 odruchów,  opisuje przede wszystkim to, ile dziecko może widzieć, słyszeć, odczuwać  oraz co potrafi komunikować w konkretnym momencie swojego rozwoju. Aby znaleźć się na właściwej ścieżce, zapewniającej optymalną opiekę, wystarczy obserwować dziecko i odpowiednio interpretować wysyłane przez nie sygnały. Dzięki cyklicznemu stosowaniu NBAS rodzice maja szansę poznać język noworodka ? czyli nauczyć się odczytywać subtelne komunikaty wynikające z zachowania malucha oraz adekwatnie na nie reagować.

Właściwe rozumienie zachowań dziecka jest także fundamentem sześciu poradników z serii ?The Brazelton Way?. W kolejnych publikacjach autorzy oswajają rodziców z kluczowymi wyzwaniami, przed jakimi stają w interakcji ze swoimi dziećmi, tłumaczą symptomy i pierwsze oznaki pojawiających się trudności oraz sugerują możliwe sposoby wspierania dziecka w pokonywaniu czekających je przeciwności. Najważniejsze z nich łączą się z płaczem, snem, wdrażaniem dyscypliny, karmieniem, rywalizacją między rodzeństwem oraz panowaniem nad złością. 

  • ?Uspokajanie dziecka. Co robić gdy nie wiadomo już co robić? dostarcza niezbędnej wiedzy i umiejętności do rozpoznawania pragnień dziecka, przekazywanych rodzicom za pomocą płaczu, śmiechu czy mimiki; dowiemy się, jak reagować na niepokój noworodków (wieczorna kolka, płacz z nudy, głodu czy nadmiaru bodźców), niemowląt (wołanie o granice, pomoc czy płacz z tęsknoty) oraz dzieci starszych (np. napady złości, wstrzymywanie oddechu, marudzenie);
  • ?Sen dziecka. Jak zapomnieć o nieprzespanych nocach? udziela pomocnych wskazówek na temat rutyny i dobrych praktyk sprzyjających prawidłowej higienie snu (m.in. jak wyciszać dziecko i czerpać korzyści z wieczornych rytuałów), podaje pomysły na radzenie sobie z najczęstszymi problemami (m.in. nocne moczenie, bezdech senny, lęki i koszmary, strach przed ciemnością, lunatykowanie, wybudzenia w środku nocy, zgrzytanie zębami) oraz przede wszystkim uczy rozpoznawać potrzeby dziecka w zależności od jego aktualnej fazy rozwojowej;
  • ?Karmienie dziecka. Jak dbać o zdrową i smaczna dietę? jest przewodnikiem po kolejnych etapach na drodze od całkowitej zależności żywieniowej od rodziców aż po samodzielne jedzenie (0-5 lat); wyjaśnia budzące niepokój rodziców najczęstsze kwestie związane z odżywianiem (m.in. ulewanie i refluks żołądkowo-przełykowy, słaby przyrost masy ciała lub nadwaga, grymaszenie przy jedzeniu, odmowa jedzenia, alergie pokarmowe) a także  podsuwa wiele pomysłowych rozwiązań na stworzenie przyjemnej i odprężającej atmosfery podczas wspólnych posiłków;
  • ?Grzeczne dziecko. Jak ustalać zdrowe granice i wspierać samodzielność? pomaga zaplanować, jak nauczyć dziecko samokontroli, aby w przyszłości potrafiło ono samodzielnie wyznaczać sobie granice; autorzy podkreślają konieczność wdrożenia jasnych i spójnych zasad oraz konsekwencji w ich egzekwowaniu a także wymieniają różne strategie dyscyplinowania, dzieląc je na warte wypróbowania, czasami przydatne i chybione;
  • ?Rywalizacja rodzeństwa. Zakończ kłótnie i ciesz się spokojem w domu? uczy, jak nie dopuszczać do kłótni, dostrzegać w konfliktach szansę do trwałego rozwiazywania problemów oraz  jak moderować stosunki między rodzeństwem (min. jak wspierająco krytykować, chwalić lub porównywać dzieci, jak kreatywnie wykorzystywać różnicę wieku czy przygotować je na rodzeństwo adopcyjne);  
  • ?Dzieci pełne złości. Jak zaradzić wybuchom gniewu i agresji dziecka? skupia się na wypracowaniu w dziecku zdolności do rozpoznawania i nazywania gniewu ? umiejętność samodzielnego panowania nad sobą jest pierwszym krokiem na drodze do skutecznego wyrażania intensywnych uczuć w życiu dorosłym;  zawiera także wiele cennych rad jak radzić sobie z typowymi przejawami złości (np. z napadami wściekłości, gryzieniem, tyranizowaniem słabszych czy niszczeniem zabawek);

Rozsądne, poparte wieloletnim doświadczeniem zawodowym zalecenia autorów są konkretne, praktyczne i rzeczowe, ale podstawowe przesłanie serii to nie teoretyczne porady, a motywacja rodziców do stopniowego doskonalenia w indywidualnym rodzicielstwie. Istotne w tym kontekście są rozdziały poświęcone ?duchom znad kołyski?, czyli nawykom, doświadczeniom, wspomnieniom wyniesionym z własnego dzieciństwa, które mają wpływ na zachowanie w życiu dorosłym. Nie pozwalajmy, aby prześladujące nas ?duchy? ograniczały  własną ekspresję rodzicielską ? niech narodziny potomka będą dla nas okazją do refleksji nad tym, jakimi rodzicami dla naszych dzieci chcemy być. 

Polecam tę serię wszystkim rodzicom szukającym wsparcia w korygowaniu własnych błędów wychowawczych oraz potrzebującym konkretnych wskazówek w codziennej rutynie. Za największy walor całej serii uważam konsekwentną orientację na interakcję dziecko-rodzice. To dzięki uważnemu obserwowaniu i rozważnemu reagowaniu na specyficzny język niemowląt jesteśmy w stanie zorganizować wokół nich przyjazne środowisko wzrastania i usamodzielniania się.

Co więcej, książki są poręczne, niezbyt długie, a dzięki prostemu i przyjaznemu językowi szybko się je czyta ? co w przypadku wiecznie zabieganych i zdezorientowanych rodziców ma niebagatelne znaczenie;-) Warto do nich sięgnąć jako do źródła podstawowych i sprawdzonych metod postępowania w razie trudności. Dobrze, że GWP wydało tę serię!


Bartosz Lamch
psycholog

 


 Dziękujemy Gdańskiemu Wydawnictwu Psychologicznemu za nadesłane książki.


Więcej o skali NBAS: http://www.nbas.edu.pl

Dołącz na Facebooku

Początek strony